मुंबई : स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या राज्यातील लाखो विद्यार्थ्यांसाठी मोठी आणि दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाने एमपीएससी परीक्षा पद्धतीत मोठा बदल करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या नव्या बदलानुसार एमपीएससीच्या पूर्व परीक्षा आता वर्षातून एकदाच नव्हे, तर तीन वेळा घेण्यात येणार आहेत. तसेच राज्य सेवा मुख्य परीक्षेतून वैकल्पिक विषय पूर्णपणे वगळण्याचा निर्णयही घेण्यात आला आहे.
हा बदल सन 2027 पासून लागू होणार असून, विद्यार्थ्यांना अधिक संधी मिळाव्यात आणि त्यांच्यावरचा मानसिक ताण कमी व्हावा, हा या निर्णयामागचा मुख्य उद्देश असल्याचे सांगितले जात आहे.
वर्षातून तीन वेळा पूर्व परीक्षा
सध्याच्या पद्धतीनुसार एमपीएससीच्या पूर्व परीक्षा वर्षातून केवळ एकदाच घेतल्या जातात. त्यामुळे एखाद्या विद्यार्थ्याची त्या दिवशी परीक्षा चांगली झाली नाही, तर त्याचे संपूर्ण वर्ष वाया जाण्याची भीती निर्माण होत होती. यामुळे विद्यार्थ्यांवर मोठा मानसिक ताण येत होता.
आता महाराष्ट्र नागरी सेवा राजपत्रित गट-अ व गट-ब संयुक्त पूर्व परीक्षा, महाराष्ट्र गट-ब सेवा पूर्व परीक्षा आणि महाराष्ट्र गट-क सेवा पूर्व परीक्षा या परीक्षा वर्षातून दोन किंवा अधिक वेळा, म्हणजेच तीन वेळा घेण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. त्यामुळे उमेदवारांचे भवितव्य केवळ एका दिवसाच्या परीक्षेवर अवलंबून राहणार नाही.
मुख्य परीक्षेतून वैकल्पिक विषय वगळला
एमपीएससीच्या नव्या पॅटर्नमधील दुसरा मोठा बदल म्हणजे राज्य सेवा मुख्य परीक्षेतून वैकल्पिक विषय पूर्णपणे वगळण्यात आला आहे. यापूर्वी उमेदवारांना वैकल्पिक विषयांचे दोन पेपर द्यावे लागत होते. अनेक विद्यार्थी वैकल्पिक विषयांच्या निवडीमुळे आणि त्यातील गुणांच्या फरकामुळे चिंतेत असायचे.
या निर्णयामुळे सर्व उमेदवारांना समान पातळीवर स्पर्धा करता येणार आहे. वैकल्पिक विषयाच्या निवडीमुळे निर्माण होणारा संभ्रम आणि गुणांमधील असमानता कमी होण्यास मदत होणार आहे.
ओएमआर शीटऐवजी आता ऑनलाईन परीक्षा
एमपीएससीने परीक्षेच्या स्वरूपातही मोठा बदल केला आहे. आतापर्यंत पारंपरिक ओएमआर शीट म्हणजेच पेपर-पेन पद्धतीने परीक्षा घेतली जात होती. मात्र आता परीक्षा संगणकावर आधारित ऑनलाईन पद्धतीने म्हणजेच सीबीटीद्वारे घेतली जाणार आहे.
ऑनलाईन परीक्षेमुळे परीक्षेची प्रक्रिया अधिक पारदर्शक होण्याची शक्यता आहे. तसेच निकाल जाहीर करण्याची प्रक्रिया देखील अधिक वेगवान होऊ शकते.
नॉर्मलायझेशन पद्धत लागू होणार
परीक्षा वेगवेगळ्या सत्रांमध्ये आणि वर्षातून अनेक वेळा होणार असल्यामुळे गुणांचे समानीकरण म्हणजेच नॉर्मलायझेशन पद्धत लागू केली जाणार आहे. यामुळे वेगवेगळ्या सत्रांतील प्रश्नपत्रिकेच्या काठिण्य पातळीचा विचार करून विद्यार्थ्यांचे मूल्यमापन होईल.
पूर्व परीक्षांपैकी कोणत्याही एका परीक्षेत पात्र ठरलेले उमेदवार त्या वर्षाच्या मुख्य परीक्षेसाठी पात्र मानले जाणार आहेत. मात्र पूर्व परीक्षा वर्षातून तीन वेळा होणार असल्या तरी मुख्य परीक्षा वर्षातून केवळ एकदाच घेतली जाणार असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे.
विद्यार्थ्यांसाठी मोठा दिलासा
एमपीएससीच्या या निर्णयामुळे स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांना मोठा दिलासा मिळणार आहे. एका वर्षात अधिक संधी मिळणार असल्याने विद्यार्थ्यांचे वर्ष वाया जाण्याची भीती कमी होईल. तसेच मुख्य परीक्षेतून वैकल्पिक विषय वगळल्याने स्पर्धा अधिक समान आणि पारदर्शक होण्याची अपेक्षा आहे.
एकूणच, 2027 पासून लागू होणारा एमपीएससीचा नवा पॅटर्न हा स्पर्धा परीक्षा क्षेत्रातील मोठा आणि ऐतिहासिक बदल मानला जात आहे.
